Uczniowie…

1. dowiadują się, dlaczego ważne jest ostrożne działanie w mediach społecznościowych
2. poznają ryzyka związane z udostępnianiem danych osobowych w (społecznych) mediach
3. uświadamiają sobie zalety i wady mediów społecznościowych
4. zastanawiają się, kiedy informacje są niepożądane i wiedzą, z kim mogą o nich porozmawiać

Powiązanie z DigComp*

1. D4 bezpieczeństwo, dobrostan i odpowiedzialne korzystanie

*DigComp (Ramowy Program Kompetencji Cyfrowych dla Obywateli) to unijne ramy opisujące umiejętności cyfrowe, których ludzie potrzebują, aby korzystać z technologii pewnie, bezpiecznie i odpowiedzialnie. Dla nauczycieli szkół podstawowych stanowi jasny punkt odniesienia w pomaganiu dzieciom w nauce podstawowych umiejętności, takich jak wyszukiwanie informacji online, tworzenie prostych treści cyfrowych, bezpieczne korzystanie z internetu oraz kulturalne zachowanie w środowiskach cyfrowych. DigComp wspiera wspólne europejskie rozumienie tego, co oznacza „być kompetentnym cyfrowo” w różnym wieku.

1. Tablica interaktywna
2. Utwórz wcześniej konto tutaj. Jeśli chcesz wcześniej przećwiczyć misję, kliknij „ćwicz” na początku. Zajmuje to około pół godziny.

1. Dane/osobiste informacje: wszelkie informacje o kimś lub takie, które można powiązać z konkretną osobą. Na przykład: twój wiek, miejsce zamieszkania, adres, numer telefonu, ale także twoje zdjęcia.
2. Konsekwencje: skutek wynikający z czegoś innego (przyczyny). Na przykład: konsekwencją niejedzenia może być to, że jesteś głodny, a skutkiem braku snu – że jesteś zmęczony.

Powiedz uczniom, że zamierzasz porozmawiać o dzieleniu się (w sieci) informacjami między sobą, takimi jak wiadomości, zdjęcia czy filmy. Następnie zagrasz z nimi w grę na ten temat, zawierającą mały eksperyment.

Pytania na wprowadzenie

1. W dzisiejszych czasach wysyłamy sobie nawzajem mnóstwo zdjęć, filmów i relacji. To świetne, że możemy się tym tak łatwo dzielić! Ale czy zastanawiasz się czasem nad konsekwencjami, jakie może mieć udostępnienie zdjęcia lub filmu? Jakie to mogą być konsekwencje? Opcjonalnie, stwórz na tablicy interaktywnej „burzę słów” z odpowiedzi uczniów. Przykład: Gdy tylko coś udostępnisz, tracisz nad tym kontrolę. Inni mogą wtedy zdecydować, co zrobią z twoim zdjęciem lub filmem. Na przykład mogą je dalej przesłać, przerobić albo zapisać na swoim telefonie czy komputerze. Może to się też okazać przykre, jeśli jest to coś, czego nie chciałeś/chciałaś „u wszystkich”.
2. Czy zdarza ci się prosić o zgodę, kiedy wrzucasz do sieci czyjeś zdjęcie?
3. Czy lubisz, gdy ktoś najpierw pyta cię o zgodę?
4. Czego nie udostępniasz na temat innych? Kiedy przekraczasz granicę? Przykład: Zdjęcie, na którym ktoś się kompromituje, ma na sobie mało ubrań albo jest w sytuacji intymnej z kimś innym. Ale przede wszystkim: nigdy nic nie udostępniam, jeśli osoba na zdjęciu tego nie chce. Niezależnie od tego, co na nim widać. Granice są różne dla różnych osób.
5. Kiedy ktoś nie ma prawa tak po prostu wrzucić czegoś twojego do sieci? Gdzie przebiega twoja granica? Warto zwrócić tu uwagę na różnice w odpowiedziach uczniów. Jeden zgadza się na prawie wszystko, podczas gdy inny ma znacznie wyraźniejsze granice, jeśli chodzi o publikowanie zdjęć i filmów w internecie.

Rozpocznij questa na tablicy interaktywnej. Ogłoś, że teraz zaczniecie eksperyment i grę. Od razu omów też zasady, które pasują do twojej klasy, gdy jako klasa gracie w grę na tablicy interaktywnej.

Interaktywne doświadczenie

Ten quest koncentruje się na interaktywnym doświadczeniu. Podczas eksperymentu uczniowie doświadczą, że może być trudno ocenić, z kim można się czymś podzielić, a z kim nie. Kilkoro uczniów w klasie musi udawać szpiegów. Celem eksperymentu jest to, by szpiedzy nie mogli poznać tajnego słowa. W queście tajne słowo zostaje przekazane jednemu uczniowi, zwanemu graczem startowym, a następnie jest szeptane po kolei wszystkim uczniom, zwanym Agentami. Eksperyment przeprowadzany jest dwa razy: za pierwszym razem szpiedzy są znani, za drugim razem nie. Dlatego przebieg jest inny! Dalsze wyjaśnienie znajduje się poniżej.

Przeprowadzenie eksperymentu (jak również opisane krok po kroku w queście)

Runda 1

Ty (nauczyciel) wybierasz ucznia jako gracza startowego. On/ona podchodzi do przodu i może wymyślić tajne słowo, ale nie może wypowiedzieć go na głos. Następnie wybierasz kilkoro uczniów, którzy będą szpiegami. Cała klasa wie, kim są ci szpiedzy. Reszta klasy zaczyna jako Agenci.

Teraz tajne słowo musi zostać wyszeptane po całej klasie. Ale oczywiście szpiedzy nie mogą go usłyszeć. Gracz startowy wybiera powiernika (wiedząc, że to Agent) i szepcze mu/jej tajne słowo do ucha. Po tej czynności gracz startowy siada na podłodze. Następnie powiernik robi to samo: wybiera kolejnego powiernika, szepcze mu/jej słowo do ucha, a potem siada. Tak to trwa, aż wszyscy Agenci usiądą. Wszyscy powinni znać tajne słowo, z wyjątkiem szpiegów. Świetnie!

Runda 2

Ta runda jest prawie taka sama, ale teraz szpiedzy są niewidzialni. Nowy gracz startowy podchodzi do tablicy i wybiera słowo, tak jak w rundzie 1. Ale teraz wszyscy w klasie muszą zamknąć oczy, a nauczyciel potajemnie dotyka kilkoro dzieci. Te dzieci są teraz szpiegami. Jeśli jesteś szpiegiem, ważne jest, żebyś w drugiej rundzie po prostu siedział/a i nic nie mówił/a. Jak prawdziwy szpieg! Potem gra toczy się dalej tak samo.

Ważne: Jako szpieg, jeśli ktoś wyszepcze ci słowo do ucha (co jest bardzo prawdopodobne), możesz wykrzyczeć to słowo na całą klasę (metafora publicznego udostępniania lub wycieku informacji/danych) i eksperyment natychmiast się kończy.

Pytania do klasy w queście

Poniższe pytania można zadać. Oczywiście możesz przygotować je wcześniej i mieć gotowe możliwe odpowiedzi.

1. Jak myślicie, czego nauczyliśmy się z tego eksperymentu? Możliwa odpowiedź: Trudno jest wiedzieć, komu można ufać, gdy chodzi o udostępnianie czegoś w internecie.
2. Czy wysłalibyście to zdjęcie swoim znajomym? Podnieście rękę, jeśli byście je udostępnili. Kto jest w większości?
3. Co myślicie o tym, że ta przyjaciółka wrzuciła takie zdjęcie na Instagram?
4. Jakie widzicie podobieństwa z eksperymentem, który właśnie zrobiliśmy? Możliwa odpowiedź: że czasami trudno jest wiedzieć, komu można ufać.
5. Czyli lepiej już nigdy niczego nie udostępniać? Podnieście rękę, jeśli się zgadzacie! Propozycje do dyskusji: zadawaj pytania; Dlaczego? Oraz: kto się zgadza/nie zgadza?
6. Co jeszcze Emily mogła zrobić? Propozycje do dyskusji: Emily mogła powiedzieć, że nie chce, aby to zdjęcie było w internecie i że jest tylko dla znajomych. Mogła też uczynić się nierozpoznawalną, na przykład odcinając swoją głowę na zdjęciu lub ją rozmazując.
7. Co Emily mogła zrobić, jeśli chciała udostępnić to zdjęcie, ale nie chciała, żeby ktoś ją rozpoznał? Możliwa odpowiedź: Mogła uczynić się na zdjęciu nierozpoznawalną. Na przykład odcinając swoją głowę ze zdjęcia lub ją zasłaniając.
8. Ostatnia przyjaciółka prawdopodobnie nie zrobiła tego specjalnie, ale co mogła zrobić lepiej, zanim udostępniła zdjęcie na Instagramie? Możliwa odpowiedź: Ta przyjaciółka powinna była najpierw zapytać Emily o zgodę.

Poproś uczniów, aby powiedzieli, czego się nauczyli.

Pytania końcowe

Czego oczekujesz od kogoś, gdy wysyłasz mu coś „w zaufaniu”? Przykład: Że ta osoba potraktuje to z szacunkiem. To oznacza, że nie prześle dalej tego zdjęcia lub filmu ani nie opublikuje go nigdzie w internecie bez twojej zgody.

Stwierdzenie: Każdy może wrzucać moje zdjęcia do internetu bez pytania mnie o zgodę, nie obchodzi mnie, jak na nich wyglądam.

Możliwe odpowiedzi:

1. Zalety: Ufasz, że nikt nie zrobi z tym nic złego. Nie wstydzisz się i nie przejmujesz się zbytnio tym, co inni o tobie myślą.
2. Wady: Problem w tym, że nie masz kontroli nad tym, co stanie się z tymi zdjęciami lub filmami i w czyje ręce trafią. Jeśli zostaną przerobione, użyte lub udostępnione w złych intencjach, nie wiesz, jakie to będzie miało konsekwencje dla twoich uczuć, wizerunku czy przyszłej pracy. Świadomie zastanów się, co możesz, a czego nie powinieneś wrzucać do internetu.

Stwierdzenie: Nigdy nie pytam przyjaciół, czy mogę udostępnić ich zdjęcie w internecie, wiem, że mogę.

Odpowiedzi:

1. Zalety: Moi przyjaciele wcześniej powiedzieli mi, że zawsze mogę udostępniać nasze zdjęcia w internecie, więc nie muszę za każdym razem o to pytać. Potrafię też samodzielnie ocenić, kiedy ktoś wygląda kompromitująco, a kiedy nie.
2. Wady: Mimo to w zależności od zdjęcia może się różnić, czy przyjaciel też chciałby je wrzucić do sieci. Opinie i granice mogą się zmieniać. Jeśli wszyscy są na nim sympatyczni i uśmiechnięci oraz wcześniej wyrazili zgodę na publikację online, to jest to możliwe. Ale przy zdjęciach, na których ktoś zachowuje się trochę głupkowato lub śmiesznie, wolę sprawdzić, czy na pewno mogę je opublikować.

1. Aby dodać dynamicznego charakteru, rozważ poproszenie uczniów, by po kolei czytali tekst, co sprawi, że doświadczenie będzie jeszcze bardziej angażujące.
2. Jeśli wolisz cichą misję, możesz wyłączyć dźwięk. Wystarczy przejść do menu opcji gry, gdzie po prawej stronie znajdziesz odpowiadające mu ilustracje.
3. A teraz zanurzmy się w sedno naszej misji! Przejdź do menu opcji gry, gdzie możesz wyłączyć muzykę.

1. Poproś uczniów, aby porozmawiali ze swoimi rodzicami na temat udostępniania zdjęć.